Giuseppina della Laguna

Gepubliceerd door Bestuur op

Fotoserie over een Venetiaanse sage – Bettiena Drukker

Gelimiteerde uitgave ten bate van het herstel na de verwoestende overstroming van 12 november 2019 Actie loopt van 10 november tot 10 december

“Toen ik voor het eerst in Venetië was, zag ik ergens in een porta d’aqua een klein meisje, dat een ander meisje troostte. Ik wist wel dat het niet echt was, maar toch zag het. Ik zou haar nog vaker zien, dat kleine troostertje.

Drie jaar later was ik terug. En al gauw zag ik ook het kleine meisje weer, met haar mooie rode haren en haar witte jurkje. Waar kwam zij vandaan? Wie was zij toch? 

En toen kwam ik haar tegen. 

Haar naam was Giuseppina Gabriel Carmelo. Zij is op 29 november 1904 om het leven gekomen bij een boot-ongeluk. Zij zat met een aantal vrouwen in een gondel die ‘s avonds, in dichte mist, overvaren werd door een vaporetto, ergens tussen Murano en San Michele. De lichamen van de vrouwen werden tenslotte allemaal gevonden, behalve dat van Giuseppina. 

Soms zie je ’s nachts een kleine doodskist drijven, met op vier hoeken brandende kaarsjes. Het is Giuseppina. Zo is zij een baken voor de boten die bij nacht en ontij op de lagune moeten zijn. En een enkele keer komt zij terug naar de stad, om ieder die het maar nodig heeft te helpen en te troosten.”

De Amsterdamse fotograaf Bettiena Drukker was in november 2019 in Venetië, middenin de ergste overstroming in drie-en-vijftig jaar. Zij heeft sindsdien een fotoserie over Giuseppina gemaakt en die gebundeld in een fraai prentenboekje. 

“Ik ging naar Venetië met het plan een serie te maken over Sara Coppia Sullam, de 17e-eeuwse dichteres. Eenmaal daar dienden zich nog meer ideeën aan: ik leerde Venezia kennen, een prostituée met een verbijsterend verleden – en toen dat ontroerende kleine meisje. Met haar ben ik begonnen, maar de andere twee zullen absoluut volgen.

Tijdens de ‘Red Venetië’ bijeenkomst van de Poorters van Venetië, begin dit jaar, ontstond het idee om één van mijn nieuwe projecten in te zetten ten bate van het herstel van de stad. Over wie anders zou het gaan dan dat beschermengeltje?

Mijn verhalende, vaak historische fotoseries worden meestal gemonteerd – ik fotografeer de achtergronden ter plekke, en later ga ik aan het werk met een model. In Yona Hartogs, een negenjarige Julia Roberts, vond ik de gedroomde Giuseppina. 

Als je de stad kent, kan je de route die Giuseppina aflegt in grote lijnen volgen, mede dankzij de extra foto’s die alleen in de benefiet-uitgave staan. Dan herken je ook San Michele, van waar zij terugkeert naar haar eigen wereld in de lagune. En hopelijk voelt het, als je de stad niet kent, alsof je er even rondgekeken hebt.

Doordat de Mose waterkering onlangs zijn werk goed gedaan heeft, realiseerde ik mij dat ik misschien wel de laatste grote overstroming in Venetië meegemaakt heb. Dat hoop ik tenminste van harte, het was afschuwelijk. 

Het begon op vrijdag al. Ik liep naar mijn Italiaanse les – een wandelingetje van niks, alleen de Tre Archi brug over – maar toen ik daar aan kwam had ik mijn laarzen al vier keer om moeten draaien om het water eruit te laten lopen. De dinsdag daarna ging het helemaal mis. In de vroege avond begonnen de sirenes te loeien. Vier tonen – de hoogste staat van alarm. Dat geluid vergeet ik nooit meer. Binnen de kortste keren stond mijn hele campiello blank en het begon steeds erger te stinken. Echt, zó stinkt de hel. Om half twaalf klopte de benedenbuurvrouw op mijn deur – ze had hulp nodig want het (riool)water was haar ijskast ingelopen. Ik hoopte dat de bovenbuurman iets voor haar kon doen, maar die bleek bij zijn moeder te zijn, aan de overkant van de gracht, waar het water uit de wc-pot omhoog kolkte… De bovenbuurvrouw heeft toen haar mouwen opgestroopt, en ik ben naar boven gegaan om op haar slapende dochtertje te passen. Alles in pikkedonker, want ondertussen was het elektra uitgevallen.

Ik geloof dat niemand in Venetië die nacht een oog heeft dicht gedaan.

De volgende dag was een gekkenhuis. Een paar tieners kajakten gierend van het lachen over het pleintje. Andere boten voeren niet – er waren veel pontons losgeslagen en bovendien stond het water zo hoog dat er niets en niemand meer onder de bruggen door kon. Aan het eind van de middag was het eb en holde iedereen naar de supermarkt, ik ook. Ik had de laatste fles bronwater te pakken, maar naast mij greep een bedremmelde vader-met-baby-op-de-buik mis dus toen heb ik die fles aan hem gegeven. Vervolgens een half uur in de rij voor de snelkassa, dat gaf me de kans om de plafondschilderingen eens goed te bekijken. In de supermarkt? Ja, De Spar in het voormalige theater Rio Terà S. Leonardo.

De dagen er na waren zowel verdrietig als bijzonder. Overal stonden mensen te hozen, hun geruïneerde spullen naar buiten te gooien. De scholen bleven dicht (stel je voor dat je twee peuters aan de hand zou moeten nemen – het water stond tot aan hun kruintjes!), maar de middelbare scholieren waren overal in de stad aan het helpen, gewapend met rubber handschoenen en puinzakken. 

Ik vond het moeilijk om weg te gaan, maar ik moest terug naar Amsterdam, daarbij had ik ook wel een beetje het gevoel dat ik in de weg liep. Daarom zou het fantastisch zijn als alle boekjes verkocht worden, dan kan er een bedrag bijgeschreven worden dat ik nooit zó uit m’n achterzak zou kunnen trekken!

Ik ben geen reportage fotograaf, en mijn serie gaat dan ook niet over de watersnood maar over het mysterieuze meisje: Giuseppina della Laguna.”

Naar aanleiding van de eerste ‘herdenking’ van de overstroming, en in samenwerking met de Poorters van Venetië, is een tiental boeken beschikbaar in een speciale benefiet uitgave, waarvan de netto opbrengst naar het herstelfonds van de stad gaat. Ieder exemplaar is door de fotograaf zelf geprint, genummerd en voorzien van vijf extra foto’s, die niet in de reguliere uitgave terug te vinden zijn.

Het boekje (21 x 23 cm) bevat 17 foto’s plus 5 bonusfoto’s. Ieder exemplaar is in zoverre uniek, dat de decoratieve schutbladen in ieder boekje verschillend zijn – vanzelfsprekend zijn de foto’s hetzelfde. 

Dit bijzondere fotoboek kost € 275,- waarvan de netto opbrengst, zo’n € 225,- naar het ‘Red Venetië’ fonds gaat. Alle prijzen zijn inclusief 9% BTW. In Nederland zijn de bezorgkosten gratis.

Meer informatie en bestellen via: Bettiena Drukker (mail@bettienadrukker.nl)

Alle foto’s bij dit item: copyright Bettiena Drukker

Deze actie loopt van 10 november tot 10 december 2020

Een kleine biografie: Bettiena Drukker 

Opleiding: Foundation year Croydon College of Art en Fotoacademie Amsterdam, eindexamen in 1993 – langdurig onderbroken door een loopbaan als danseres. 

Na de Fotoacademie freelance portret-, reportage- en illustratief werk, voor o.a. Theater Carré, diverse tijdschriften, privé-opdrachten, affiches, boekomslagen en cd-hoezen. Tentoonstellingen in o.a. Galerie Fotogram, de Kunstzaak, ABC Treehouse, galerie de Toeverlaat, Centre Iris Paris, The Amsterdam Picture Room, Galerie LJG Amsterdam, en in Theater Carré, dat de hele reportage over hun verbouwing heeft aangekocht. Werk in de collectie van het Joods Historisch Museum en in privé-collecties.

Zij woont, werkt en geeft les (25 jaar aan de Fotoacademie) in Amsterdam.

“Na mijn dansend bestaan moest ik, zoals alle ex-dansers, op zoek naar een nieuwe carrière. Via het geven van balletlessen, een paramedische studie, produktie- en regie-assistentie, en het vertalen van kinderboeken vond ik tenslotte mijn plek in de fotografie. Dat is, net als dans, een kunstvorm waarbij techniek een extreem grote rol speelt. Bovendien lopen, zowel in het theater als in de fotografie, fantasie en werkelijkheid naadloos in elkaar over. 

Die twee aspecten vormen voor mij de grote aantrekkingskracht. Montages en manipulaties (vroeger in de doka, tegenwoordig digitaal) zijn de technische pijlers waar mijn fotoseries op rusten. Het reportagewerk is de laatste jaren volledig op de achtergrond geraakt; ik houd me – naast illustratie- en portret opdrachten – vrijwel alleen nog bezig met autonome, ‘narratieve’ fotografie: verhalen in beeld, vaak historisch en soms verzonnen.”

Klik hier om naar de website, Saatchi Art, Facebook en The Picture Room van Bettiena Drukker te gaan.

Het Troostertje
Ca’ Rezzonico
Hollen!
Terug naar de lagune?
Omslagfoto
Categorieën: aanbevolennieuws